Sino Ba Talaga ang mga Conyo?

“Oh my gosh, it’s so init here, ‘di ba?”

“Can you just make kwento what happened?”

Kapag ganito ang naririnig mo, may isang salita agad na pumasok sa isip mo, tama? Conyo.

Pero ano nga ba talaga ang ibig sabihin nito? Dahil maraming nagkakamali—ang iniisip nila, pag nagtataglish ka, Conyo ka na. Hindi ganoon kasimple ‘yan.

Saan Galing ang Salita?

Nagmula ang “Conyo” sa Espanyol—“coño” (may ñ). Sa Espanya, ito ay bulgar na salita, katulad ng isang malakas na interjection. Pero pag dumating sa Pilipinas, nagbago ang kahulugan nito nang tuluyan.

Dito, hindi na ito insulto o mura. Naging label ito para sa isang partikular na klase ng tao—kadalasang galing sa mayayamang pamilya—na may kakaibang paraan ng pagsasalita at pamumuhay. Isa itong magandang halimbawa ng kung paano binabago ng kultura ang kahulugan ng mga salita.

Taglish, Pero Hindi Ordinaryong Taglish

Lahat tayo nagtataglish. Pero ang Conyo-speak ay may kakaibang twist.

Sa normal na Taglish, Tagalog ang base language, tapos may mga Ingles na salita na inii-insert. Sa Conyo-speak, Ingles ang base, at may mga Tagalog na salita na basta sinisingit sa Ingles na grammar.

Ang pinakasikat na halimbawa—ang “make” + Tagalog verb:

• “Can you make para here, boss?” (Pwede ka bang pumara dito, boss?)
• “I want to make luto the spaghetti later.” (Gusto kong magluto ng spaghetti mamaya.)

Hindi ito Tagalog na may Ingles. Ito ay Ingles na may Tagalog—ibang iba ang dating.

May iba pang palatandaan. Mahilig din sila sa mga abbreviation na sarili nilang code—”G” para sa “game” o “sige,” “BV” para sa “bad vibes.” At ang intonation—may kakaibang tono, parang slightly elevated o exaggerated, na para sa maraming nakaririnig ay nakakatawa o nakakairita, depende sa mood.

Sino Sila Talaga?

Ang pagiging Conyo ay hindi lang tungkol sa wika. Ito ay social class marker.

Ang karaniwang Conyo ay nag-aral sa mga eksklusibong unibersidad—La Salle, Ateneo, Enderun. Hindi lang ito edukasyon, ito ay access sa isang social network na mula sa pagbabata pa ay hiwalay na sa karanasan ng karamihan.

Sa bahay nila, madalas Ingles ang pangunahing wika—hindi Tagalog. Kaya kapag nagtagalog sila, may “foreign” na tunog ang pagbigkas. Hindi ito pilit o maarte sa pananaw nila—natural lang iyon sa kanila, kasi iyan ang linguistic background nila. Pero sa tainga ng mga lumaki sa Tagalog, kakaiba ang dating.

Ang mga pinag-uusapan nila? Siguro ang bagong kotse ng tatay. Latest iPhone. Biyahe sa Maldives.

Bakit May Negatibong Tingin?

Para sa maraming Pilipino, may kasamang paghusga ang salitang “Conyo.” Ang turing sa kanila—maarte, snobbish, disconnected.

Pero kung titingnan mo nang mas malalim, ang reaksyon na iyon ay hindi talaga tungkol sa paraan ng pagsasalita. Ito ay reaksyon sa malaking agwat sa pagitan ng buhay nila at ng buhay ng karamihan. Mahirap maki-relate sa taong ang pinakamalalaking problema ay kung saang resort magbabakasyon, kapag ang sarili mong problema ay kung paano mabayaran ang kuryente ngayong buwan.

May mga “social climber” din—mga tao na ginagaya ang pananamit, ang wika, at ang gawi ng mga Conyo para magmukhang parte ng grupong iyon. Ipinapakita nito kung gaano kahalaga ang imahe ng pagiging Conyo sa lipunang Pilipino—sapat para gusto ng iba na tularan ito.

Kultura ng Pribilehiyo

Sa huli, ang “Conyo” ay hindi lang label para sa isang paraan ng pagsasalita. Ito ay salamin ng kung gaano ka-stratified ang lipunang Pilipino.

Ang Ingles bilang first language, ang mga eksklusibong paaralan, ang yaya, ang Starbucks araw-araw, ang kotse noong estudyante pa lang—lahat ito ay tanda ng isang klase ng upbringing na malayo sa realidad ng karamihan. At ang lenggwahe nila—ang Conyo-speak—ay isa sa mga pinaka-halatang senyales ng pagkakaibang iyon.

Hindi lahat ng Conyo ay masamang tao, siyempre. Pero ang salitang “Conyo” ay hindi lang biro. May kasamang komento sa lipunan tungkol sa kung sino ang may pribilehiyo, at kung gaano kalalim ang pagkakaiba ng buhay ng mayayaman at ng karaniwang Pilipino.